6-ma’ruza past kuchlanishli kommutatsion apparatlar va relelar. Reja



Download 0,98 Mb.
Pdf ko'rish
bet8/11
Sana25.04.2022
Hajmi0,98 Mb.
#581300
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Bog'liq
6-MA’RUZA

ПВ
600
п
ПВ
I
I
ном
пк






bu erda: 
I
nom
– uzoq muddatli rejim uchun nominal tok
n
– soatiga ulab-uzishlar 
miqdori (soni)%; 
PV -
ulanish davomiyligi, %. 
Kontaktorlarning kontakt tizimi aslida bir qutblidir. Lekin asinxron 
dvigatellarni ulab-uzish chastotasi yuqori (1200 tagacha) bo‘lganda revers qilish 
uchun ikki qutbga ega bo‘lgan KTPV-600 kontaktorlari qo‘llaniladi. 
8.2-rasm. 
Ushbu kontaktorlarda xarakatlanuvchan kontaktlar apparat korpusidan 
izolyasiya qilingan bo‘lib, xavfsiz ish sharoitini ta’minlaydi. Dvigatelni yuritish, 
to‘xtatish va revers qilish uchun shunday kontaktorlardan uchtasi talab qilinadi. 
YOy o‘chirish tizimi. O‘zgarmas tok kontaktorlarida ko‘p xollarda yoy 
o‘chirishning magnitli puflash tizimi keng qo‘llaniladi. Kontaktning 
xarakatlanmaydigan qismi qatirilgan o‘qqa alo’ida g‘altak o‘rnatiladi, yoy xosil 
bo‘lganda ushbu g‘altakda magnitlovchi kuch xosil bo‘lib, mazkur kuch ta’sirida 
magnit oqimi xosil bo‘ladi va ushbu oqim qisman yoy orqali oqib o‘tadi. Magnit 
maydon bilan yoy toki o‘rtasidagi ta’sirlashuv natijasida elektrodinamik kuch xosil 
bo‘lib, u yoyni katta tezlikda siljishiga olib keladi. 
YOy uzunligi birligiga ta’sir etuvchi elektrodinamik kuch miqdori: 






H
B
F
o
o

Magnit maydoni xosil qilish usuliga ko‘ra yoy o‘chirishning quyidagi 
tizimlari mavjud: 

yoy o‘chirish g‘altagi ketma-ket (seriesli) ulangan tizim; 

yoy o‘chirish 
g‘altagi parallelp (shuntli) ulangan tizim; 

doimiy magnitli tizim. 
Birinchi xolatda
g‘altakdan elektr manbasidan uzatilayotgan zanjir toki oqib 
o‘tadi. Bunda: 
F
1
= K
1
.
I
2
yoki
F
1
=
I
2
Ushbu tizimning afzalliklari quyidagilardan iborat: 
-
mazkur tizim tok kuchi 100A dan yuqori bo‘lganda samarali ishlaydi; 
-
tizimning ishlashi tok yo‘nalishiga bog‘liq emas (tok o‘z yo‘nalishini 
o‘zgartirganda magnit maydon o‘z ishorasini o‘zgartiradi, yoyga ta’sir qilayotgan 
kuch esa ishorasini o‘zgartirmaydi); 


-
yoy o‘chirish g‘altagidan zanjirning nominal toki oqib o‘tishi munosabati 
bilan g‘altak kesim yuzasi katta bo‘lgan o‘tkazgichdan yasaladi, shu munosabat 
bilan g‘altak mexanik ji’atdan bikir bo‘lib, ish davomidagi favqulotda turtunishlar 
uning uchun ‘avfli emas. G‘altakda tushayotgan kuchlanish bir volptning yuzdan 
bir ulushlarini tashkil qiladi, shu munosabat bilan g‘altak izolyasiyasiga katta 
talablar qo‘yilmaydi. 
MAZKUR TIZIM QUYIDAGI KAMCHILIKLARGA EGA: 
-
kichik toklarda (5-7A) xosil bo‘lgan yoylarning qiyin o‘chirilishi; 
-
qo‘shimcha g‘altak uchun mis sarfi; 
-
yoy o‘chirish g‘altagining qizishi xisobiga kontaktlarning qo‘shimcha 
qizishi. 
YOy o‘chirish g‘altagi parallelp (shuntli) ulangan tizimda
g‘altak alo’ida 
mustaqil manbaga ulanadi. Magnit maydon kuchlanganligi o‘zgarmas (N=const) 
bo‘lib, uzish paytidagi tok kuchiga bog‘liq emas. 
F

=K
2
I
Tok kuchi 0 dan 
I
nom
gacha bo‘lganda, 
F
2
>
F
1
va shu munosabat bilan 
tokning kichik qiymatlarida xosil bo‘lgan yoyning yonish davri keskin kamayadi 
(
I
>
I
nom
bo‘lganda 
F
2
<
F
1
). Kichik tok zanjirlarida shuntli tizimdan foydalanish 
samarali, chunki yoy yonish davri bir ‘il bo‘lgan taqdirda bu xolda kichik 
miqdordagi magnitlovchi kuch talab qilinmoqda, bu esa o‘z o‘rniga iqtisodiy 
ji’atdan foydalidir. Lekin bunga qaramay shuntli tizim qator kamchiliklardan xoli 
emas: 
-
yoyga ta’sir qilayotgan elektrodinamik kuch tokning yo‘nalishiga bog‘liq; 
-
yoy o‘chirish g‘altagi manba kuchlanishiga ulanishi, g‘altak izolyasiyasining 
shu kuchlanishga mos ravishda tanlangan bo‘lishini talab etadi, shuningdek g‘altak 
ingichka o‘tkazgichdan yasalganligi esa uning bikirligi kamligini bildirib, ‘ar 
qanday favqulotda turtinish g‘altak izolyasiyasini va ‘atto o‘zini ishdan chiqarib 
qo‘yishi mumkin; 
-
qisqa tutashish rejimida yoyni o‘chirish effektiv emasdir, chunki bu rejimda 
manba kuchlanishi keskin kamayib ketadi. 
YOy o‘chirishning doimiy magnitli tizimi
yuqorida yoritilgan shuntli 
tizimdan deyarli farq qilmaydi. Bu xolda magnit maydoni doimiy magnit 
tomonidan xosil qilinadi. Ushbu tizim quyidagi afzalliklarga ega: 
-
magnit maydon xosil qilish uchun qo‘shimcha energiya sarfi yo‘q; 
-
kontaktorni yaratishda mis sarfining kamayishi; 
-
kontaktlarning qo‘shimcha qizishining yo‘qligi; 
-
tokning ‘ar qanday qiymatida ‘am shuntli tizimga nisbatan yoyni ishonchli 
o‘chirish imkoniyati. 
Kontaktorlarning elektromagnit tizimi
. O‘zgarmas tok kontaktorlarida 
klapan tipidagi elektromagnitlardan keng foydalaniladi. Kontaktorlarning 
elektromagnitlari 
tebranishga, turli turtinishlarga
bardoshli bo‘lib mexanik 
ji’atdan emirilishga qarshiligi katta bo‘lishi talab qilinadi. Kontaktorning eng katta 
kuchlanishi 110% U
nom
dan oshmasligi kerak. 


Avtomatik boshqarish tizimining ishlashi nuqtai nazaridan kontaktorning o‘z 
ulanish vaqti uning asosiy xarakteristikalaridan biri bo‘lib, ushbu vaqt magnit 
oqimining boshlang‘ich F qiymatidan qo‘zg‘alish oqimi F
tr
qiymatigacha ortish 
vaqti bilan yakorpning xarakatdagi vaqti (t
dv
) yig‘indimiga teng (bunda t
tr
>t
dv
). 
Tok kuchi 100A bo‘lgan kontaktorlar uchun o‘z ulanish vaqti 0,14sek.ni, tok 
kuchi 600A bo‘lgan kontaktorlar uchun esa ushbu vaqt 0,37 sek.ni tashkil qiladi. 
Kontaktorning 
o‘z uzilish vaqti
esa kontaktorni manbadan uzish vaqtidan 
boshlab, to kontaktlar to‘la uzilishigacha ketgan vaqtni tashkil etadi. Ushbu vaqt, 
tok kuchi 100A bo‘lgan kontaktorlar uchun 0,07 sek.ni va tok kuchi 600A bo‘lgan 
kontaktorlar uchun 0,23 sek.ni tashkil etadi. 

Download 0,98 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©www.hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish